ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΙΟΝΟΜΙΑΣ-ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ:ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ
ΔΙΔΑΣΚΩΝ:κ.ΚΑΠΙΔΑΚΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ

ΘΕΜΑ:ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ONLINE

ΚΑΝΤΑΡΕΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ, Α. Μ. Β2001065
ΜΕΤΖΗΤΙΕ ΑΘΗΝΑ-ΕΙΡΗΝΗ, Α. Μ. Β2001047
ΤΣΙΠΡΑ ΙΩΑΝΝΑ,Α. Μ. Β2001014

 Δεκέμβριος 2005

    Σκοπός της εγασίας αυτής είναι η αναφορά και κυρίως η προσπάθεια αποδοχής αλλά και εξοικείωσης του κοινού με το περιβάλλον των ηλεκτρονικών δημοσιευμάτων μέσω ενός πλήρη καταλόγου ψηφιακών ελληνικών εφημερίδων.
    Πρόκειται, δηλαδή, για μία ανάλυση των βασικότερων όρων της ηλεκτρονικής δημοσίευσης και το πως αυτοί εφαρμόζονται στις μη έντυπες εφμερίδες της χώρας μας, κοινώς στις εφημερίδες που δημοσιέυονται στο διαδίκτυο.

Εισαγωγή

    Ο τύπος υπήρξε τόσο στο παρελθόν όσο και μέχρι σήμερα ένας σημαντικός ‘εκπρόσωπος’ των Μ. Μ. Ε. . Στη χώρα μας, οι εκδοτικοί οίκοι έχουν δημιουργήσει μια παράδοση, γεγονός που τους κάνει να έχει ο κάθε οίκος τα δικά του χαρακτηριστικά που συνθέτουν την ιστορία του.
    Σταδιακά όμως, με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, ο κόσμος των εντύπων ψηφιοποιείται, περνάει δηλαδή σε ένα ψηφιακό, ηλεκτρονικό περιβάλλον. Παρατηρείται λοιπόν το φαινόμενο της ηλεκτρονικής δημοσίευσης με ό,τι αυτό συνεπάγεται:ψηφιακές βιβλιοθήκες, ηλεκτρονικά τεκμήρια, πνευματική ιδιοκτησία, ηλεκτρονικά βιβλία και περιοδικά. Σαφώς και υπάρχουν κύριες διαφορές ανάμεσα στα έντυπα και τα ηλεκτρονικά δημοσιεύματα που αυτές με τη σειρά τους έχουν να κάνουν με τα βασικά χαρακτηριστικά που τα διακρίνουν και λίγο πολύ με τον τρόπο υπόστασης και λειτουργείας τους.
    Τα χαρακτηριστικά των έντυπων δημοσιευμάτων είναι γνωστά γι’αυτό και παρακάτω θα ασχοληθούμε περισσότερο με αυτά των ηλεκτρονικών, ενώ στη συνέχεια θα εστιάσουμε στις εφημερίδες και συγκεκριμένα τις ελληνικές.

Ηλεκτρονική Δημοσίευση, αρχές-βασικές έννοιες, σύγκριση με Ψηφιακές Βιβλιοθήκες

    Ως ορισμό της ηλεκτρονικής δημοσίευσης θα μπορούσαμε να δώσουμε το εξής στοιχείο: Οτιδήποτε δημοσιεύεται ψηφιακά(και επομένως παρέχει άμεσα και αποτελεί πληροφορία)είναι ηλεκτρονικό δημοσίευμα. Κάθε υλικό έτοιμο να διαβασθεί σε οθόνη υπολογιστή είναι ‘σήμα κατατεθέν’ της ηλεκτρονικής δημοσίευσης.Εκτός όμως από την ανάγνωση, περαιτέρω διαδικασίες όπως η παραγωγή, η κατάθεση και διακίνηση υλικού καθώς και η αποθήκευση και η διατήρηση σε ηλεκτρονική μορφή μέσω του Διαδικτύου ορίζουν την ηλεκτρονική δημοσίευση.
    Κάνοντας μία μικρή ιστορική αναδρομή, συναντάμε την πρώτη μορφή ηλεκτρονικής δημοσίευσης το 1969 (Request for Comment) ενώ αρκετά αργότερα έχουμε τα E-Prints/Los Alamos Lab, το 1991 τα οποία έγιναν προάγγελοι των γνωστών πλέον εννοιών:E-pulishing και e-books.
    Σε σύγκριση με τις Ψηφιακές Βιβλιοθήκες, θα λέγαμε ότι παρόλο που οι δύο έννοιες είναι αλληλοεξαρτόμενες, η ηλεκτρονική δημοσίευση βρίσκεται ένα στάδιο μπροστά, εφόσον ασχολέιται με διακίνηση, κατάθεση και διατήρηση δεδομένων και όχι με ανάκτηση και αναζήτηση, όπως οι ψηφιακές βιβλιοθήκες. Το σίγουρο πάντως είναι ότι:Ψηφιακές Βιβλιοθήκες και Ηλεκτρονική Δημοσίευση αλληλεπιδρούν.
    Το ηλεκτρονικό βιβλίο(e-book) και τα ηλεκτρονικά περιοδικά είναι δύο νευραλγικές έννοιες στον κόσμο της ηλεκτρονικής δημοσίευσης. Η εργασία ασχολείται με τα δεύτερα και στην προκειμένη περίπτωση με τις ελληνικές ηλεκτρονικές εφημερίδες, με απλούστερα λόγια με τις εφημερίδες online.
    Προλογικά, αξίζει να γίνει μια αναφορά στα δύο κύρια είδη της ηλεκτρονικής ή ψηφιακής δημοσίευσης, όσον αφορά στην περιοδικότητά τους. Αυτά είναι:

1	Οι Μονογραφίες
2	Τα περιοδικά δημοσιεύματα

Τα πρώτα ξεχωρίζουν για το γεγονός ότι έχουν εξ’αρχής προσδιορισμένη αρχή και τέλος και παρουσιάζονται σε όχι απαραίτητα συγκεκριμένη ημερολογιακή χρονολογία, αλλά παροδικά.

Τα δεύτερα είναι δημοσιεύματα που παρουσιάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα(σε καθημερινή, εβδομαδιαία δεκαπενθήμερη,μηνιαία βάση κ.τ.λ)με άλλα λόγια παρουσιάζονται περιοδικώς και προβλέπουν στην επ’άπειρον συνέχεια της δημοσίευσής τους.
    Οι εφημερίδες ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία ηλεκτρονικών δημοσιευμάτων.Πρόκειται στην ουσία για ηλεκτρονικά περιοδικά στον κόσμο της ψηφιακής δημοσίευσης και όχι για κοινές εφημερίδες όπως τις φανταζόμαστε στην έντυπη μορφή τους.

Ελληνικά Ηλεκτρονικά Περιοδικά-διευθύνσεις και ιστότοποι

    Υπάρχουν αρκετοί ελληνικοί φορείς οι οποίοι συγκεντρώνουν έναν ικανοποιητικό αριθμό ηλεκτρονικών περιοδικών και εφημερίδων,όπως είναι το ΕΚΤ και ορισμένα Πανεπιστήμια, αλλά πιο πλήρεις είναι φυσικά οι ελληνικοί οδηγοί του Internet ,όπως οι:pathfinder, forthnet, in.gr, e-telescope κ. ά.
    Πιο συγκεκριμένα, στο in.gr υπάρχει κατάλογος με 30 θεματικές κατηγορίες ο οποίος συμπεριλαμβάνει πληροφορίες για κάθε περιοδικό καθώς και links με ελληνικές εφημερίδες όπως το Βήμα, τα Νέα κ.ά. Στο www.e-telescope.gr υπάρχει portal με τίτλο Ο τύπος σήμερα ο οποίος παραπέμπει σε εφημερίδες, ελληνικές και ξένες. Ένας αρκετά καλός κατάλογος ελληνικών εφημερίδων βρίσκεται στο www.pathfinder.gr  και στο www.MediaCorner.gr .Μέσα από αυτόυς τους οδηγούς θα γίνει η αξιολόγηση των εφημερίδων.

Ελληνικές Ηλεκτρονικές Εφημερίδες

    Από γνωστή μηχανή αναζήτησης βρίκαμε έναν κατάλογο με ελληνικές εφημερίδες ο οποίος όμως δεν ήταν πλήρης καθώς περιείχε μόνο τις πιο γνωστές ή τις μεγαλύτερες όσον αφορά στα φύλλα πωλήσεως. Βέβαια,οι εφημερίδες που έρχονται πρώτες σε πωλήσεις στην έντυπη μορφή τους δε σημαίνει ότι γνωρίζουν την ίδια επιτυχία και στην ψηφιακή τους. Στην ηλεκτρονική δημοσίευση τα πράγματα είναι διαφορετικά, για αυτό το κεφάλαιο όμως θα μιλήσουμε παρακάτω.
    Ο πληρέστερος κατάλογος με ελληνικές εφημερίδες βρέθηκε στο pathfinder και ο οποίος ακολουθεί μαζί με μία συνοπτική και στοιχειώδη περιγραφή της κάθε εφημερίδας.

Κατάλογος Ελληνικών Εφημερίδων on line

Αναλυτής
Καθημερινή εφημερίδα τεχνικής ανάλυσης και οικονομίας. Άρθρα, διαγράμματα, αναλύσεις, έρευνα, νέα, ειδήσεις.
www.analitis.com

Απογευματινή
Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας με νέα, σχολιασμό της επικαιρότητας,διεθνή επικαιρότητα, αθλητικές και πολιτιστικές ειδήσεις, μικρές αγγελίες κ.ά.
www.apogevmatini.gr

Eco2day
Οικονομική ηλεκτρονική εφημερίδα η οποία παρέχει σε καθημερινή βάση και με συνεχείς ανανεώσεις έγκυρη ενημέρωση για την οικονομία, τις επιχειρήσεις και την αγορά.
www.eco2day.gr

Eviaexpress
Ηλεκτρονική εφημερίδα του νομού Εύβοιας. Πληροφορίες για ειδησεογραφικά και ψυχαγωγικά θέματα, εκδηλώσεις, χρήσιμα τηλέφωνα, links.
www.eviaexpress.gr

Ο πολίτης του Ευόσμου
Πολιτική και κοινωνική τοπική εφημερίδα με ειδήσεις και άρθρα από όλο τον κόσμο.
www.politispress.gr

Τα Νέα
Γνώμες, σχόλια,πολιτική, διεθνή, οικονομικά νέα, διασκέδαση και ψυχαγωγία,αθλητισμός και οι μικρές αγγελίες της εφημερίδας.
www.tanea.gr
www.dolnet.gr (επίσημη σελίδα του οίκου Λαμπράκη)

Express
Η ιστοσελίδα της εφημερίδας express με ενημέρωση για θέματα πολιτικής, οικονομίας, διεθνή, αναλύσεις, ναυτιλίας κ.ά. Η εφημερίδα αυτή παρέχει ακόμη συνδέσεις και links με το ΧΑΑ καθώς και με τις ξένες χρηματαγορές.
www.express.gr

Ειδήσεις
Πρόκειται για τοπική ανεξάρτητη εφημερίδα
www.e-eidiseis.gr

Απόφαση
Δικτυακή παρουσίαση της απογευματινής εφημερίδας ‘η Απόφαση’. Πληροφορίες για πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά, αθλητικά και ψυχαγωγικά θέματα.
www.apofasi.gr

Αγγελία Online
Δωδεκανησιακή εφημερίδα με πολιτική και οικονομική ενημέρωση και δωρεάν αγγελίες.
www.aggelianet.com

Αγγελιοχώρος
Εφημερίδα δωρεάν αγγελιών στην Θεσσαλονίκη
www.aggelioxoros.gr

Αλήθεια
Πρόκειται για την ελληνική εφημερίδα της ομογένειας με έδρα το Ντίσελντορφ της Γερμανίας.
www.alithia.info

Ανατροπές
Τοπική εφημερίδα της Σαλαμίνας. Ειδήσεις, άρθρα, ενημέρωση, ιστορία διαφήμιση.
www.anatropes.gr

Ανεξάρτητος Παρατηρητής
Μηνιαία τοπική εφημερίδα που διανέμεται στις περιοχές:Δήλεσι, Οινόφυτα, Σχηματάρι, Χαλκούτσι και Αυλίδα.
www.anparatiritis.gr

Αριστερά!
Ιστοσελίδα της εφημερίδας ‘Αριστερά!’ με αρχείο ολόκληρων τευχών της καθώς και κείμενα της Πολιτικής Οργάνωσης.
www.aristera.gr

Αρκαδικές Ειδήσεις
Ημερήσια πολιτική και οικονομική εφημερίδα της Αρκαδίας
www.arkadikeseidiseis.gr

Δημότης
Μηνιαία εφημερίδα του δήμου Σερβίων Κοζάνης. Πληροφορίες για το προσωπικό, περιεχόμενα εφημερίδας.
www.servia.gr/dimotis/e-dimotis.html

Δωτιαίον Εξάγγελος
Ηλεκτρονική σελίδα της εφημερίδας ‘Δωτιαίον Εξάγγελος’ στην Αγιά του νομού Λάρισας με πληροφορίες για τα θέματα και τα προβλήματα της περιοχής.
www.geocities.com/dotiaion

Έθνος
Διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας με νέα για την πολιτική, την οικονομία, και τον πολιτισμό από την Ελλάδα και τον κόσμο.
www.ethnos.gr

Ελευθεροτυπία
Η ηλεκτρονική έκδοση της απογευματινής εφημερίδας με τα νέα της ημέρας από το χώρο της πολιτικής, της οικονομίας, του αθλητισμού και του πολιτισμού.Links στο αρχείο της εφημερίδας.
www.enet.gr

Εμπρόςnet
Ημερήσια εφημερίδα του νομού Λέσβου. Ειδήσεις, σχόλια, συνεντεύξεις
www.emprosnet.gr

Ελεύθερος Τύπος
Ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ‘Ελεύθερος Τύπος’
www.elef-typos.gr

Ευρυτανικά νέα
Εβδομαδιαία εφημερίδα της Ευρυτανίας με έδρα το Καρπενήσι, με πληροφορίες για πολιτική, αθλητισμό, επικαιρότητα κ.ά
www.evrytanika.gr

Ημέρα της Ζάκυνθος
Καθημερινή εφημερίδα της Ζακύνθου με τοπικές ειδήσεις κοινωνικοπολιτιστικού και αθλητικού περιεχομένου.
www.imera.gr

Θράκικη Γη
Εβδομαδιαία αγροτική και οικονομική εφημερίδα της Κομοτηνής.
www.thrakikigi.gr

Καθημερινή
Ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας με τα άρθρα της ημέρας, νέα από το χρηματιστήριο, μικρές αγγελίες κ.ά.
www.kathimerini.gr
Η Καθημερινή βγαίνει ηλεκτρονικά και σε αγγλική έκδοση, στην διεύθυνση: www.ekathimerini.com

ΛΑ.Ο.Σ
Εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα που υποστηρίζει το ομώνυμο κόμμα.
www.alpha1.gr

Ναυτεμπορική
Οικονομική και εμπορική εφημερίδα με κυρίως ιοκονομικά και ναυτιλιακά νέα.
www.naftemporiki.gr

Νέα των Γρεβενών

Ηλεκτρονική εφημερίδα του νομού Γρεβενών. Πολιτιστικά, εκδηλώσεις, αγγελίες.
www.grevenanews.gr

Πυξίδα
Μηνιαία εφημερίδα για την πόλη των Χανίων. Υποβολή άρθρων, στήλες, χανιώτικα νέα.
www.pyxida.gr

Ριζοσπάστης
Η ηλεκτρονική έκδοση της γνωστής εφημερίδας. Καθημερινά ολόκληρη η ύλη της και με δυνατότητες αναζήτησης παλαιότερων άρθρων.
www.rizospastis.gr

Στο Καρφί
Δικτυακός τόπος της εβδομαδιαίας αποκαλυπτικής εφημερίδας ‘Στο Καρφί’.
www.stokarfi.gr

Σύμβουλος Επιχειρήσεων
Εβδομαδιαία οικονομική εφημερίδα της Αχαϊας.
www.symboulos.gr

Το Βήμα Online
Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας με τα νέα της ημέρας και links με το αρχείο της εφημερίδας.
www.tovimaonline.gr
www.tovima.dolnet.gr

Ταχυδρόμος
Ιστοσελίδα της καθημερινής Πανθεσσαλικής εφημερίδας με έδρα την Μαγνησία και το Βόλο.
www.taxydromos.gr

Υδάτινος κόσμος
Εφημερίδα για τη θάλασσα. Επικαιρότητα, δημοσιογραφικές έρευνες,θέματα για σκάφη, ψάρεμα, βυθό, ιστιοπλοϊα και τεχνολογία.
www.idatinoscosmos.gr

    Φυσικά, δεν είναι όλες αυτές οι εφημερίδες στην πλήρη μορφή τους. Ορισμένες είναι μερικού κειμένου, άλλες πάλι δεν έχουν καθόλου κείμενο, παρά διαθέτουν μόνο κάποια στοιχεία για το προφίλ της εφημερίδας, όπως είναι το πρώτο φύλλο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», η οποία έχει δύο links μέσα από τη σελίδα www.dolnet.gr .Αν κανείς επισκεφτεί το link με τίτλο: ΤΑ ΝΕΑ, τότε θα δει μία πλήρους κειμένου ηλεκτρονική εφημερίδα, αν όμως επιλέξει το link με τίτλο: ΤΑ ΝΕΑ online τότε θα δει μόνο το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας.
    Επίσης, ορισμένες ελληνικές εφημερίδες παρέχουν επιπλέον υπηρεσίες στους αναγνώστες τους καθώς διαθέτουν μηχανές αναζήτησης(τέτοιες είναι:η Καθημερινή, ο Ριζοσπάστης, Το Έθνος, η Ελευθεροτυπία κ.ά) αλλά και links όπως για παράδειγμα η εφημερίδα «Ημερησία» που έχει link με την εφημερίδα «Εθνοσπόρ».
    Από την άλλη πλευρά, βρέθηκαν εφημερίδες οι οποίες ενώ έχουν επίσημη σελίδα στο διαδίκτυο, συγχέονται με εξωτερικούς δικτυακούς τόπους ή άλλες που η σελίδα τους βρισκόταν υπό κατασκευή(Under Construction). Αυτές δεν συμπεριλήφθησαν στον κατάλογο.
    Πολλές ελληνικές ηλεκτρονικές εφημερίδες έχουν πραγματικά καλοσχεδιασμένες και ευχάριστες σελίδες και έχουν οργανώσει με πολύ προσεκτικό τρόπο το περιεχόμενό τους.Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο γιατί μία όμορφη σελίδα στο διαδίκτυο προσελκύει περισσότερο κόσμο, συνεπώς και περισσότερους αναγνώστες για την εφημερίδα. Έτσι λοιπόν, ξαναερχόμαστε σε αυτό που αναφέρθηκε παραπάνω,ότι η πρώτη σε πωλήσεις έντυπη εφημερίδα ενδεχομένως να μην έχει την ίδια επιτυχία και στην ηλεκτρονική μορφή της γιατί είναι άλλοι οι παράγοντες που θα της δώσουν τα πρωτεία.

Σχολιασμός-Επίλογος

    Παρόλο που για τα δεδομένα της Ελλάδας, ο αριθμός διάθεσης ελληνικών εφημερίδων είναι πάνω από ικανοποιητικός, το πρόβλημα που εξακολουθεί να υπάρχει στο χώρο της Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης και συγκεκριμένα στα περιοδικά και στις εφημερίδες είναι ότι το κοινό τους είναι είτε εξειδικευμένο είτε εξοικειωμένο με την πληροφορική, τους ηλ.υπολογιστές κ.λ.π.
    Σε έρευνα που έγινε σε αντιπροσωπευτικό δείγμα από Αθήνα και Θεσσαλονίκη,στην ερώτηση αν διαβάζουν ηλεκτρονικές εφημερίδες ή περιοδικά το 46% απάντησε θετικά, ενώ ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 18% δήλωσε άγνοια ή δεν απάντησε.
    Οι ηλεκτρονικές εφημερίδες δε διαφέρουν σε τίποτα από τις έντυπες όσο αφορά στην ιδιότητά τους και πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν εφημερίδες και όχι σαν μία οποιαδήποτε ψυχαγωγική ιστοσελίδα για να περνάει η ώρα όσων την επισκέπτονται.
    Το σίγουρο είναι ότι πλέον ο τύπος υπάρχει και στις δύο μορφές(έντυπη και ψηφιακή). Τι θα γίνει στο μέλλον;Θα νικήσει η οθόνη το χαρτί; 

 
    Βιβλιογραφικές-Ηλεκτρονικές Αναφορές

Γ.Μπώκος: «Εισαγωγή στην Επιστήμη της Πλεροφόρησης»,Παπασωτηρίου, Αθήνα 2001
www.pathfinder.gr
www.mediacorner.rg

www.ekt.gr/info-serv/diglib/ejournals/links.html
www.e-telescope.gr
www.in.gr
www.dolnet.gr
www.forthnet.gr